Khi bạn chia sẻ một cuộc trò chuyện với AI bằng liên kết, thường ai có liên kết đó đều mở xem được nội dung tại thời điểm chia sẻ, kể cả người bạn không định gửi nếu liên kết bị chuyển tiếp. Vì vậy trước khi bấm chia sẻ, hãy coi như đang đăng nội dung đó ở nơi công khai: đọc lại, che thông tin riêng, và biết cách thu hồi liên kết khi không cần nữa.
Bài này giải thích các cách chia sẻ phổ biến, chia sẻ bằng liên kết khác ảnh chụp màn hình và chép chữ thế nào, những chỗ dễ lộ thông tin mà người chia sẻ hay bỏ sót, và các bước thu hồi. Cách hoạt động cụ thể khác nhau giữa các dịch vụ và có thể đổi theo phiên bản, nên bạn đọc dòng mô tả hiện lên khi bấm nút chia sẻ của dịch vụ mình dùng.
Ba cách chia sẻ và điểm khác nhau
Chọn cách chia sẻ theo mục đích. Bảng dưới so ba cách người dùng hay dùng nhất.
| Cách chia sẻ | Người nhận thấy gì | Rủi ro chính | Hợp khi nào |
|---|---|---|---|
| Liên kết chia sẻ của dịch vụ | Toàn bộ cuộc trò chuyện tới thời điểm tạo liên kết, có thể có cả ảnh, tệp | Liên kết bị chuyển tiếp, bị đăng lên mạng, tồn tại tới khi bạn thu hồi | Cần người khác xem đầy đủ và hỏi tiếp từ đó |
| Ảnh chụp màn hình | Đúng phần bạn chụp | Lộ tên tài khoản, ảnh đại diện, tên các cuộc trò chuyện khác ở cột bên | Khoe hoặc minh hoạ một đoạn ngắn |
| Chép chữ dán vào tin nhắn hay tài liệu | Chỉ phần chữ bạn chọn | Ít nhất, nhưng dễ cắt mất bối cảnh | Gửi kết quả cuối cho đồng nghiệp, người thân |
Với phần lớn nhu cầu hằng ngày, chép phần kết quả cần thiết rồi dán vào tin nhắn là cách gọn và ít rủi ro nhất. Liên kết chia sẻ chỉ thật sự cần khi người nhận phải xem cả quá trình hỏi đáp, ví dụ để góp ý cách bạn đặt câu hỏi.
Người có liên kết thấy được những gì
Thường thấy nội dung tới lúc tạo liên kết. Ở nhiều dịch vụ, liên kết chia sẻ là một bản chụp của cuộc trò chuyện tại thời điểm bạn bấm. Những gì bạn hỏi thêm sau đó không tự hiện cho người xem, trừ khi bạn cập nhật liên kết. Có dịch vụ xử lý khác, nên đọc mô tả khi chia sẻ.
Có thể thấy tên bạn hoặc không. Một số dịch vụ cho chọn có hiện tên người chia sẻ hay không. Nếu không có lựa chọn, giả định rằng tên hoặc thông tin tài khoản có thể hiện ra.
Ảnh và tệp đính kèm có thể đi theo. Nếu trong cuộc trò chuyện bạn đã tải ảnh, tệp hoặc tài liệu lên, người xem liên kết có thể thấy chúng hoặc thấy nội dung AI trích từ chúng. Đây là chỗ dễ lộ nhất, vì người chia sẻ thường chỉ nhớ phần chữ.
Người xem thường không sửa được bản của bạn. Người nhận thường chỉ xem, hoặc có thể tiếp tục cuộc trò chuyện trong tài khoản của chính họ thành một bản riêng. Những gì họ hỏi thêm không ghi vào tài khoản của bạn.
Liên kết có thể bị máy tìm kiếm thu thập nếu bị đăng công khai. Nếu liên kết bị dán lên diễn đàn hay mạng xã hội công khai, nó có thể xuất hiện trong kết quả tìm kiếm tuỳ cách dịch vụ thiết lập. Một số dịch vụ có tuỳ chọn cho phép hoặc không cho phép tìm thấy; nếu thấy tuỳ chọn như vậy, để mặc định là không cho tìm.
Đọc lại và che những gì trước khi chia sẻ
Trước khi tạo liên kết hay chụp màn hình, đọc lại toàn bộ cuộc trò chuyện từ đầu, không chỉ đoạn cuối. Rà theo danh sách:
- Tên thật, số điện thoại, địa chỉ, số giấy tờ của bạn hoặc người khác xuất hiện trong câu hỏi.
- Ảnh hoặc tệp đã tải lên ở đầu cuộc trò chuyện, nhất là ảnh có mặt người, giấy tờ, hoá đơn.
- Thông tin công việc: tên khách hàng, số liệu doanh thu, nội dung hợp đồng, tên đồng nghiệp.
- Những câu bạn kể về chuyện riêng để AI hiểu bối cảnh, như tình trạng sức khoẻ, chuyện gia đình, chuyện tiền nong.
- Với ảnh chụp màn hình: tên tài khoản và ảnh đại diện ở góc, tên các cuộc trò chuyện khác ở cột bên trái, thanh thông báo của điện thoại.
- Câu trả lời của AI có lặp lại thông tin riêng bạn đã đưa không. AI hay nhắc lại tên, con số bạn cung cấp, nên che câu hỏi mà quên câu trả lời là vẫn lộ.
Nếu cuộc trò chuyện dính quá nhiều thông tin riêng, cách nhanh hơn che từng chỗ là mở một cuộc mới, hỏi lại bằng dữ liệu đã thay tên như "khách A", "công ty B", rồi chia sẻ cuộc mới đó. Với ảnh chụp màn hình, dùng công cụ chỉnh ảnh của điện thoại để tô kín, đừng chỉ làm mờ nhẹ vì có thể đọc lại được.
Thu hồi liên kết đã chia sẻ
Khi không còn cần liên kết, hoặc phát hiện đã chia sẻ nhầm, làm theo các bước chung sau:
- Mở phần cài đặt tài khoản, tìm mục quản lý liên kết đã chia sẻ, thường nằm trong phần kiểm soát dữ liệu. Không phải dịch vụ nào cũng có danh sách tập trung; nếu không có, mở từng cuộc trò chuyện đã chia sẻ.
- Xoá hoặc tắt liên kết cần thu hồi. Sau đó người mở liên kết sẽ không xem được nữa.
- Mở thử liên kết trong cửa sổ ẩn danh của trình duyệt để chắc rằng nó đã ngừng hoạt động.
- Nếu đã gửi liên kết vào nhóm chat, nhắn cho nhóm biết liên kết đã bị gỡ và nhờ mọi người không chuyển tiếp bản chụp nếu có.
- Cân nhắc xoá luôn cuộc trò chuyện gốc nếu nội dung nhạy cảm, nhưng đọc kỹ xem xoá cuộc gốc có tự gỡ liên kết hay không ở dịch vụ bạn dùng.
Thu hồi liên kết không thu hồi được bản ai đó đã chụp màn hình hoặc chép về. Vì vậy bước che thông tin trước khi chia sẻ vẫn quan trọng hơn bước thu hồi sau đó.
Khi bạn là người nhận liên kết
Liên kết lạ có thể không phải cuộc trò chuyện thật. Kẻ gian có thể gửi một đường dẫn trông giống liên kết chia sẻ của chatbot nhưng thực ra dẫn sang trang giả, bắt bạn đăng nhập để lấy tài khoản. Nếu người gửi là người lạ hoặc tin nhắn có vẻ gấp gáp, đừng bấm; nếu là người quen, hỏi lại qua kênh khác trước khi mở.
Mở liên kết thật thường không cần nhập mật khẩu. Với nhiều dịch vụ, xem một cuộc trò chuyện được chia sẻ không đòi đăng nhập, hoặc chỉ đòi khi bạn muốn hỏi tiếp. Trang nào vừa mở đã đòi mật khẩu, mã xác nhận hay thông tin thẻ là dấu hiệu đáng ngờ.
Nội dung chia sẻ không chứng minh được điều gì. Người chia sẻ có thể đã dặn AI trước những điều không hiện trong đoạn bạn thấy, hoặc chỉ chia sẻ lần trả lời họ ưng ý sau nhiều lần hỏi lại. Đừng coi một cuộc trò chuyện được chia sẻ là bằng chứng rằng "AI nói vậy" về một sự việc, một con người hay một sản phẩm.
Hỏi tiếp thì đang hỏi bằng tài khoản của bạn. Nếu bạn bấm tiếp tục cuộc trò chuyện được chia sẻ, phần hỏi thêm thường nằm trong tài khoản của bạn, theo cài đặt dữ liệu của bạn. Đừng dán thông tin riêng của mình vào chỉ vì cuộc trò chuyện bắt đầu từ người khác.
Chia sẻ cho đồng nghiệp và người thân sao cho dùng được
Người nhận thường không cần đọc cả cuộc trò chuyện dài với những lần hỏi đi hỏi lại. Điều họ cần là kết quả cuối và đủ bối cảnh để hiểu. Trước khi gửi, bạn có thể nhờ AI viết một đoạn tóm tắt ngắn: "Tóm tắt cuộc trò chuyện này trong năm gạch đầu dòng cho đồng nghiệp chưa đọc: mục tiêu, các phương án đã cân nhắc, kết luận, việc cần làm tiếp." Đọc lại bản tóm tắt, sửa chỗ sai, rồi gửi kèm hoặc thay cho liên kết.
Khi gửi kết quả AI cho người khác, nói rõ đó là bản do AI hỗ trợ soạn và bạn đã kiểm phần nào. Ví dụ, gửi cho đồng nghiệp một bảng so sánh, ghi thêm "số liệu trong bảng đã đối chiếu với báo cáo tháng, phần nhận xét là gợi ý của AI". Người nhận biết đâu là phần đã kiểm sẽ đỡ hiểu nhầm.
Với người thân lớn tuổi, chép phần câu trả lời cần dùng rồi gửi qua ứng dụng nhắn tin quen thuộc thường dễ hơn gửi liên kết, vì mở liên kết có thể dẫn họ sang trang lạ hoặc bị yêu cầu đăng nhập. Nếu là thông tin sức khoẻ, thuốc men hay tiền bạc do AI trả lời, nhắc họ hỏi lại bác sĩ, dược sĩ hoặc người có chuyên môn trước khi làm theo.
Khi nào cần kiểm lại
Mỗi vài tháng, mở danh sách liên kết đã chia sẻ nếu dịch vụ có, xoá những liên kết không còn dùng. Liên kết tạo ra để gửi một lần thường bị quên, nhưng vẫn mở được nếu ai đó còn giữ. Đây cũng là việc nên làm trước khi xoá tài khoản hoặc đổi sang dịch vụ khác.
Kiểm lại khi dịch vụ thông báo thay đổi về tính năng chia sẻ, vì cách hiển thị tên người chia sẻ, khả năng bị máy tìm kiếm thu thập hay việc liên kết có cập nhật theo nội dung mới có thể đổi. Đọc dòng mô tả mỗi lần bấm chia sẻ thay vì làm theo thói quen cũ.
Với tài khoản cơ quan, hỏi bộ phận quản trị xem có được phép chia sẻ cuộc trò chuyện ra ngoài tổ chức không. Nhiều nơi tắt hẳn tính năng chia sẻ công khai hoặc chỉ cho chia sẻ trong nội bộ; khi đó gửi kết quả cho đối tác nên làm bằng văn bản đã kiểm qua kênh chính thức.
Câu hỏi thường gặp
Người nhận liên kết có thấy các cuộc trò chuyện khác của mình không?
Thường là không. Liên kết chỉ mở đúng cuộc trò chuyện được chia sẻ. Tuy vậy ảnh chụp màn hình thì có thể lộ tên các cuộc khác ở cột bên, nên khi chụp hãy cắt hoặc tô kín phần đó trước khi gửi.
Hỏi thêm sau khi đã chia sẻ thì người xem có thấy phần mới không?
Ở nhiều dịch vụ, liên kết là bản chụp tại lúc tạo nên phần hỏi thêm không tự hiện. Muốn người xem thấy phần mới, bạn phải cập nhật hoặc tạo lại liên kết. Cách xử lý khác nhau giữa các dịch vụ, nên đọc mô tả khi bấm chia sẻ.
Thu hồi liên kết rồi người đã xem có còn giữ được nội dung không?
Liên kết thu hồi thì không mở được nữa, nhưng nếu người xem đã chụp màn hình, chép chữ hoặc tiếp tục cuộc trò chuyện thành bản riêng trong tài khoản của họ, phần đó vẫn còn. Vì vậy cần che thông tin trước khi chia sẻ.
Xoá cuộc trò chuyện gốc có tự gỡ liên kết chia sẻ không?
Tuỳ dịch vụ. Có nơi xoá cuộc gốc là liên kết ngừng hoạt động, có nơi liên kết được quản lý riêng. Sau khi xoá, mở thử liên kết trong cửa sổ ẩn danh để chắc chắn, và kiểm mục quản lý liên kết đã chia sẻ trong cài đặt.
Chụp màn hình cuộc trò chuyện cần che những gì?
Che tên tài khoản và ảnh đại diện, tên các cuộc trò chuyện khác ở cột bên, thanh thông báo của điện thoại, và mọi thông tin riêng trong cả câu hỏi lẫn câu trả lời. Tô kín bằng màu đặc thay vì làm mờ nhẹ, vì làm mờ có khi đọc lại được.
Gửi kết quả AI cho đồng nghiệp nên gửi liên kết hay chép chữ?
Phần lớn trường hợp nên chép phần kết quả cần dùng, kèm vài dòng bối cảnh và ghi rõ phần nào bạn đã kiểm. Liên kết chỉ cần khi đồng nghiệp phải xem cả quá trình hỏi đáp. Chép chữ ít rủi ro lộ thông tin hơn và người nhận đọc nhanh hơn.