Phần lớn điện thoại đời mới và các ứng dụng ảnh phổ biến đã có công cụ xoá vật thể bằng AI: bạn khoanh hoặc chạm vào người lạ, dây điện, thùng rác trong ảnh, máy tự xoá và vẽ lại phần nền phía sau. Với vật nhỏ trên nền đơn giản như trời, tường, mặt nước, kết quả thường khó nhận ra. Với vật lớn, nền phức tạp hoặc vật chồng lên người chính, máy dễ để lại vết nhoè, hoa văn lặp hoặc chi tiết lạ.
Tên công cụ khác nhau theo hãng điện thoại và ứng dụng, có loại xử lý ngay trên máy, có loại cần gửi ảnh lên máy chủ, có loại chỉ có ở một số dòng máy hoặc tài khoản. Bài này nói về cách dùng chung, mẹo để ảnh tự nhiên hơn, và những loại ảnh không nên chỉnh vì có thể gây hiểu nhầm hoặc vi phạm quy định.
Công cụ xoá vật thể hoạt động ra sao, nói ngắn gọn
Khi bạn đánh dấu một vật, công cụ làm hai việc. Việc thứ nhất là xác định ranh giới vật cần xoá; nhiều ứng dụng tự gợi ý những thứ nó cho là “thừa” như người đi ngang phía sau, bạn chỉ cần chạm để chọn. Việc thứ hai là lấp chỗ trống: máy nhìn phần xung quanh rồi vẽ ra thứ hợp lý nhất có thể nằm ở đó, chẳng hạn kéo dài mảng trời, nối tiếp hàng gạch, vẽ thêm mặt cát.
Điểm cần hiểu là máy không biết thật sự phía sau vật có gì, nó chỉ đoán. Nếu sau lưng người lạ là một bức tường trơn, đoán dễ và đúng. Nếu sau lưng họ là một tấm biển, một hàng người khác hoặc một chiếc xe, máy sẽ bịa ra một thứ trông có vẻ đúng, đôi khi rất kỳ quặc khi phóng to. Các bản mới dùng mô hình tạo ảnh nên lấp chỗ trống khéo hơn, nhưng cũng vì thế mà dễ thêm chi tiết không có thật.
Một số công cụ xử lý ngay trên điện thoại, một số cần gửi ảnh lên máy chủ của hãng. Với ảnh riêng tư, nên đọc phần giải thích của ứng dụng để biết ảnh có rời khỏi máy hay không.
Các bước xoá vật thể cho ảnh tự nhiên
Giao diện mỗi hãng một khác, nhưng trình tự dưới đây áp dụng được cho hầu hết ứng dụng ảnh có công cụ này.
- Mở ảnh và chọn chế độ chỉnh sửa, tìm công cụ có tên kiểu xoá, tẩy, dọn dẹp. Nếu không thấy, ứng dụng hoặc máy của bạn có thể chưa hỗ trợ, thử cập nhật trước.
- Trước khi chỉnh, kiểm xem ứng dụng có lưu bản sao hay ghi đè ảnh gốc. Với ảnh quan trọng, tự tạo một bản sao.
- Chạm vào vật được gợi ý hoặc tự khoanh quanh vật. Khoanh rộng hơn vật một chút, bao cả bóng đổ của nó, nếu không máy xoá vật mà để lại cái bóng lơ lửng.
- Với vật lớn, xoá từng phần nhỏ thay vì khoanh cả khối một lần. Mỗi lần lấp ít, máy có nhiều chi tiết thật xung quanh để dựa vào.
- Phóng to kiểm từng vùng đã xoá: tìm hoa văn lặp, đường thẳng bị gãy, mép người chính bị ăn lẹm.
- Nếu một vùng bị nhoè, hoàn tác rồi khoanh lại theo hình khác, hoặc dùng công cụ cắt khung để loại bớt góc ảnh có vật thừa.
- Lưu và xem lại trên màn hình lớn hơn nếu ảnh dùng để in hoặc đăng chính thức.
Mẹo hay bị bỏ qua: xoá vật thể không thay được góc chụp tốt. Nếu đang đứng ở chỗ đông người, chụp vài tấm cách nhau vài giây, chọn tấm ít người nhất rồi mới xoá phần còn lại.
Ảnh nào xoá dễ, ảnh nào khó
Biết trước loại ảnh khó giúp bạn khỏi mất công chỉnh mãi một tấm không cứu được.
| Tình huống | Mức độ | Gợi ý |
|---|---|---|
| Người nhỏ ở xa trên nền trời, biển, bãi cỏ | Dễ | Chạm một lần thường đủ |
| Dây điện vắt ngang trời | Dễ đến vừa | Xoá từng đoạn, kiểm chỗ dây đi qua mái nhà hoặc cành cây |
| Người đứng sát sau người chính | Khó | Máy dễ ăn vào tóc, vai người chính; cân nhắc cắt khung |
| Vật che một phần khuôn mặt hoặc bàn tay | Rất khó | Máy phải tự vẽ lại mặt, tay, kết quả thường lạ; nên giữ nguyên |
| Đám đông dày đặc phía sau | Khó | Xoá vài người gần nhất, chấp nhận phần còn lại hoặc làm mờ nền |
| Nền có hoa văn rõ như gạch hoa, rèm, kệ hàng | Vừa đến khó | Kiểm kỹ chỗ hoa văn bị lặp hoặc lệch |
Ảnh chụp thiếu sáng, ảnh nhỏ đã qua nhiều lần gửi qua ứng dụng nhắn tin cũng cho kết quả kém hơn, vì máy có ít chi tiết thật để dựa vào. Nếu còn ảnh gốc độ phân giải cao, chỉnh trên ảnh đó.
Khi một tấm ảnh rơi vào nhóm khó, hãy cân nhắc các cách thay thế trước khi cố xoá: cắt khung chặt hơn quanh người chính, làm mờ phông nền nếu ứng dụng có chế độ chân dung, hoặc chuyển ảnh sang đen trắng để vật thừa bớt nổi. Đôi khi giữ nguyên một người qua đường ở xa còn tự nhiên hơn một mảng nền do máy vẽ lại sai.
Những loại ảnh không nên chỉnh bằng công cụ xoá
Ảnh dùng cho giấy tờ, hồ sơ. Ảnh thẻ, ảnh nộp hồ sơ, ảnh dán vào đơn từ cần đúng thực tế. Xoá chi tiết hoặc để máy vẽ lại một phần khuôn mặt có thể khiến ảnh bị từ chối hoặc gây rắc rối về sau.
Ảnh làm bằng chứng. Ảnh hiện trường va chạm giao thông, ảnh hàng hoá hư hỏng gửi người bán, ảnh hiện trạng nhà khi thuê trả, ảnh gửi bảo hiểm phải giữ nguyên. Chỉnh xoá dù vô tình cũng làm mất giá trị của ảnh và có thể bị coi là gian dối.
Ảnh sản phẩm khi bán hàng. Xoá vết xước, vết bẩn trên món đồ cũ đem bán là đánh lừa người mua. Dọn phần nền bừa bộn thì được, còn bản thân món hàng phải đúng như thật.
Ảnh có người khác. Xoá một người ra khỏi ảnh nhóm rồi đăng lên mạng có thể làm họ tổn thương, nhất là ảnh kỷ niệm chung. Ngược lại, đừng dùng công cụ chỉnh ảnh để ghép hay làm sai lệch hình ảnh người khác.
Ảnh tư liệu gia đình, ảnh cũ. Giữ nguyên bản gốc. Nếu muốn có bản đẹp để treo, chỉnh trên bản sao và ghi chú là ảnh đã chỉnh.
Ví dụ giả định: dọn một tấm ảnh gia đình chụp ở Đà Lạt
Chị Mai (ví dụ giả định) chụp được một tấm ảnh cả nhà đứng trước hồ, ánh sáng đẹp, ai cũng cười, nhưng phía sau có hai người lạ đang chụp ảnh, một sợi dây điện vắt ngang góc trời và một túi ni lông nằm cạnh chân ghế đá. Chị muốn in tấm này để treo phòng khách. Việc đầu tiên chị làm là nhân bản ảnh, để nếu chỉnh hỏng vẫn còn bản gốc nguyên vẹn.
Ứng dụng ảnh tự gợi ý hai người lạ. Người đứng xa trên nền mặt hồ được xoá gọn trong một lần chạm. Người đứng gần, sát vai cậu con trai, thì sau khi xoá để lại một mảng nhoè và làm mép áo của cậu bé bị mất một đoạn. Chị hoàn tác, khoanh lại nhỏ hơn, tránh phần vai, chấp nhận còn sót một khoảng nhỏ rồi dùng công cụ cắt khung để bỏ bớt mép ảnh bên đó. Sợi dây điện được xoá thành ba đoạn, đoạn đi qua tán thông phải làm hai lần mới khớp. Túi ni lông biến mất ngay lần đầu.
Trước khi gửi đi in, chị phóng to từng góc và phát hiện mặt hồ chỗ người lạ cũ có một vệt sóng lặp lại hai lần. Chị xoá nhẹ thêm một lần nữa cho vệt đó hoà vào nền. Toàn bộ mất khoảng mười phút; phần lâu nhất không phải là bấm xoá mà là kiểm lại.
Ảnh đã chỉnh có bị đánh dấu không, và nên trung thực đến đâu
Một số hãng gắn ghi chú vào thông tin ảnh, hoặc thêm một dấu nhỏ trên ảnh, để cho biết ảnh đã được chỉnh bằng công cụ tạo ảnh. Cách làm khác nhau theo hãng và theo loại chỉnh sửa; xoá một sợi dây điện nhỏ có thể không để lại dấu gì, còn thay cả mảng nền bằng nội dung do máy vẽ thì nhiều khả năng có ghi chú. Thông tin đính kèm này có thể mất khi ảnh được gửi qua ứng dụng nhắn tin hoặc chụp màn hình, nên không có nó cũng không có nghĩa ảnh chưa bị chỉnh.
Với ảnh cá nhân đăng mạng xã hội, việc xoá vài người qua đường là chuyện bình thường, giống như cắt khung. Ranh giới nằm ở chỗ ảnh có được dùng để khẳng định một điều gì đó là thật hay không. Ảnh du lịch đăng cho vui thì chỉnh thoải mái; ảnh cửa hàng đăng quảng cáo, ảnh phòng nghỉ cho thuê, ảnh minh hoạ tin tức thì người xem có quyền thấy đúng thực tế.
Một nguyên tắc dễ nhớ: nếu người xem biết ảnh đã chỉnh mà thấy bị lừa, thì đừng chỉnh, hoặc ghi rõ là ảnh đã chỉnh sửa.
Không thấy công cụ, hoặc công cụ chạy chậm: kiểm gì
Nếu ứng dụng ảnh của bạn không có công cụ xoá, nguyên nhân thường là dòng máy chưa được hỗ trợ, ứng dụng chưa cập nhật, tài khoản chưa đủ điều kiện hoặc tính năng chưa mở cho ngôn ngữ, khu vực của bạn. Thử cập nhật hệ điều hành và ứng dụng ảnh, kiểm đã đăng nhập tài khoản của hãng chưa. Một số ứng dụng ảnh của bên thứ ba cũng có công cụ tương tự; khi cài, chỉ tải từ cửa hàng ứng dụng chính thức và đọc kỹ quyền truy cập ảnh mà ứng dụng xin.
Nếu công cụ chạy chậm hoặc báo lỗi, có thể máy đang cần kết nối mạng để xử lý trên máy chủ, hoặc ảnh quá lớn. Kiểm mạng, đóng bớt ứng dụng nền, thử lại với ảnh nhỏ hơn. Những công cụ xử lý trên máy thường tốn pin và làm máy nóng khi chỉnh liên tục nhiều ảnh, đó là chuyện bình thường.
Cuối cùng, khi nào cần kiểm lại: luôn phóng to ảnh trước khi đăng hoặc in, vì những vết nhoè nhỏ trên điện thoại sẽ hiện rõ khi in khổ lớn hoặc xem trên màn hình rộng.
Câu hỏi thường gặp
Xoá vật thể bằng AI có làm giảm chất lượng ảnh không?
Phần được vẽ lại thường kém sắc nét hơn phần ảnh thật, nhất là khi phóng to. Phần còn lại của ảnh thường giữ nguyên. Một số ứng dụng lưu ảnh mới ở độ phân giải thấp hơn ảnh gốc, nên kiểm kích thước tệp nếu bạn định in.
Có lấy lại được ảnh gốc sau khi đã xoá vật thể không?
Nhiều ứng dụng ảnh cho hoàn nguyên về bản gốc vì chúng lưu lịch sử chỉnh sửa. Nhưng nếu bạn đã lưu đè, gửi bản chỉnh đi rồi xoá ảnh trong máy, có thể không lấy lại được. Với ảnh quan trọng, tạo bản sao trước khi chỉnh.
Vì sao máy vẽ thêm những chi tiết lạ vào chỗ đã xoá?
Vì máy không biết phía sau vật có gì, nó đoán dựa trên phần xung quanh. Nền càng phức tạp, đoán càng dễ sai. Thử khoanh nhỏ hơn, xoá từng phần, hoặc cắt khung để bỏ hẳn vùng khó.
Chỉnh ảnh rồi đăng lên mạng có cần ghi chú không?
Ảnh cá nhân xoá vài người qua đường thì thường không cần. Ảnh quảng cáo, ảnh bán hàng, ảnh minh hoạ thông tin thì nên ghi rõ đã chỉnh sửa, và tuyệt đối không xoá khuyết điểm của chính món hàng hay căn phòng đang giới thiệu.
Ảnh có bị gửi lên máy chủ khi dùng công cụ xoá không?
Tuỳ công cụ. Có loại xử lý hoàn toàn trên máy, có loại cần gửi ảnh lên máy chủ của hãng, nhất là những tính năng tạo nội dung mới. Đọc phần giải thích quyền riêng tư của ứng dụng; với ảnh nhạy cảm, chọn công cụ xử lý trên máy hoặc không chỉnh.
Dùng công cụ xoá vật thể cho ảnh thẻ được không?
Không nên. Ảnh thẻ và ảnh nộp hồ sơ cần đúng thực tế, nhiều nơi có yêu cầu riêng về việc không chỉnh sửa. Hãy chụp lại ở nơi có nền phù hợp thay vì xoá hay thay nền bằng AI.